Grant naukowy Fundacji Nutricia

W latach 2011-2012 prowadzono badania w ramach grantu naukowego Fundacji Nutricia, na temat: „Rozpowszechnienie i uwarunkowania ortoreksji wśród młodzieży miejskiej w wieku 15-19 lat”.


Powyższy grant był objęty patronatem honorowym Prezydenta Miasta Sosnowiec. Kierownikiem projektu badawczego była dr hab. n. med. Małgorzata Janas-Kozik, ponadto uczestniczyli w badaniu: prof. dr hab. n. med. Jan Zejda, lek. Ireneusz Jelonek, mgr Joanna Hyrnik i mgr Martyna Stochel.

Grant jest wynikiem współpracy z Oddziałem Klinicznym Psychiatrii i Psychoterapii Wieku Rozwojowego i Katedrą Epidemiologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach oraz z Centrum Pediatrii im. Jana Pawła II w Sosnowcu.
Projekt uzyskał pozytywną opinię Komisji Bioetycznej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach: Uchwała nr KNW/0022/KB1/39/I/11,

Cel ogólny:
Ocena rozpowszechnienia i podstawowych uwarunkowań ortoreksji, wraz z weryfikacją kryteriów diagnostycznych tego zaburzenia.

Cele szczegółowe:

  1. Walidacja kwestionariusza diagnostycznego ORTO-15.
  2. Oszacowanie rozpowszechnienia i podstawowych demograficznych, personalnych i społeczno-ekonomicznych uwarunkowań ortoreksji na podstawie wyników populacyjnego badania kwestionariuszowego, z wykorzystaniem następujących narzędzi badawczych:
    1. ORTO-15,
    2. Kwestionariusz Zaburzeń Obsesyjno-Kompulsyjnych Leyton wersja dla dzieci (LOI-CV, Leyton Obsessional- Child Version),
    3. Skala Zaburzeń Jedzenia (EAT-26, Eating Attitude Test),
    4. Kwestionariusz wywiadu.
  3. Próba zdefiniowania kryteriów diagnostycznych ortoreksji, przydatnych w praktycznym postępowaniu lekarskim w odniesieniu do polskiej młodzieży.


Badania nad ortoreksją są podejmowane dopiero od kilku lat i możliwe dzięki opracowaniu populacyjnych metod oceny rozpowszechnienia tego problemu. Pierwsze informacje na temat częstości występowania ortoreksji oraz jej prezentacji symptomatologicznej pochodzą z kilku ośrodków zagranicznych. W Polsce epidemiologia ortoreksji wcześniej nie była badana. Proponowane badanie jest pierwszą, naukową próbą oceny problemu. W proponowanym projekcie planowane jest wykorzystanie polskiej i walidowanej w warunkach krajowych wersji narzędzi badawczych opracowanych wcześniej w wiodących ośrodkach zagranicznych, co umożliwi – poza poznaniem rozpowszechnienia problemu – uzyskanie danych porównywalnych z danymi literaturowymi. Ponadto, proponowany projekt wpisze się w aktualny, europejski nurt badań nad ortoreksją, co umożliwi nie tylko wymianę doświadczeń naukowych, ale także wykorzystanie krajowych danych w generowaniu wiedzy na temat populacyjnego wymiaru ortoreksji. Wreszcie, istotnym argumentem przemawiającym za realizacją projektu jest fakt, że w Polsce ma miejsce wyraźna i wcześniej nieobecna zmiana stylu życia, obejmująca także preferencje żywieniowe, zwłaszcza w odniesieniu do młodzieży. Uzyskanie aktualnych danych pozwoliło na opracowanie obrazu epidemiologicznego ortoreksji, stanowiącego podstawę do podejmowania decyzji o znaczeniu profilaktycznym, a także stanowiącego punkt odniesienia dla przyszłych badań tego typu w Polsce.

Uzyskane wyniki pozwoliły ustalić referencyjną liczbę punktów dla diagnozy ortoreksji jednoczesnie walidując kwestionariusz służący diagnozie ortoreksji w warunkach polskich.


Potwierdziły, iż jest to zaburzenie, które klasyfikuje się bliżej zaburzeń odżywiania się niż obsesyjno-kompulsyjnych, wskazały grupy ryzyka rozwoju ortoreksji.

Jest to pierwsze badanie w tej części Europy, które porusza problem być może nowych kategorii diagnostycznych grupie zaburzeń odżywiania się.